কেনেধৰণৰ মাটিৰে চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিব পাৰি?
চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় মাটিৰ গঠন ক্ষমতা, মধ্যমীয়া শুকান সংকোচন, মধ্যমীয়া জুইৰ সংকোচন আৰু অবাধ্যতা থাকিব লাগে। চীনামাটি বনাওঁতে মাটিৰ খনিজ আৰু ৰাসায়নিক গঠনৰ কথাও লক্ষ্য ৰাখিব লাগিব। চীনা সভ্যতাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কলিং কাৰ্ড হৈছে চিৰামিক। চীন হৈছে সেই দেশ য’ত মৃৎশিল্পৰ উৎপত্তি বিশ্বৰ আটাইতকৈ আগতীয়াকৈ হৈছিল আৰু লগতে চীনামাটিৰ আৱিষ্কাৰ আৰু সৃষ্টি কৰিছিল।
চীনামাটিৰ ৰং মূলতঃ মাটিৰ পৰাই তৈয়াৰ কৰা হয়, লগতে অন্যান্য প্ৰাকৃতিক খনিজ পদাৰ্থৰ পৰাও থেতেলিয়াই পেলোৱা, মিহলি কৰা, আকৃতি দিয়া আৰু জুই চলোৱা প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে তৈয়াৰ কৰা হয়। গতিকে, কেনেধৰণৰ মাটিৰে চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিব পাৰি?
চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ প্ৰয়োজনীয় মাটিয়ে কাৰ্য্যক্ষমতাৰ ক্ষেত্ৰত তিনিটা প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব লাগে: প্ৰথমতে ইয়াৰ গঠনযোগ্যতা অৰ্থাৎ প্লাষ্টিচিটি থাকিব লাগে। উপযুক্ত পৰিমাণৰ পানীৰ লগত মাটি মিহলি কৰিলে মাটিৰ গোলা গঠন হয়। এটা নিৰ্দিষ্ট বাহ্যিক বলৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত ই বিকৃত হয় যদিও ফাটি নাযায়। বাহ্যিক বলটো আঁতৰাই দিলেও ই নিজৰ আকৃতি অপৰিৱৰ্তিত ৰাখিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, ইয়াৰ শুকান সংকোচনৰ কাৰ্য্যক্ষমতা মধ্যমীয়া হ’ব লাগে। মাটিৰ পদাৰ্থ শুকুৱা প্ৰক্ৰিয়াৰ সময়ত মাটিৰ কণাবোৰক আগুৰি থকা পানী বাষ্পীভৱন হয়, যাৰ ফলত কণাবোৰ ওচৰলৈ আহি পৰে আৰু ফলত আয়তন সংকোচন হয়। সংকোচন অত্যধিক হ’লে মাটিৰ দেহ ফাটি যাব। শুকান সংকোচনৰ হাৰ উপযুক্তভাৱে বজাই ৰাখিব লাগে। তৃতীয়তে, ইয়াৰ ফায়াৰিং শ্ৰিংকেজ পাৰফৰমেন্স আৰু ৰিফ্ৰেক্টৰিনেছ মধ্যমীয়া হ’ব লাগে। মাটিক কেলচিনিং কৰিলে ধাৰাবাহিকভাৱে ভৌতিক আৰু ৰাসায়নিক পৰিৱৰ্তন ঘটে, যাৰ ফলত ই পুনৰ সংকুচিত হয়। এটা নিৰ্দিষ্ট উষ্ণতাত উপনীত হ’লে লাহে লাহে গলি কোমল হৈ পৰিব। যদি সংকোচন অত্যধিক হয় তেন্তে ইয়াৰ ফলত চীনামাটিৰ বিকৃতি হ’ব। জুইৰ সময়ত মাটি যাতে কোমল নহয় আৰু গ্লেজৰ বাবে উপযুক্ত জুইৰ উষ্ণতাত উপনীত নহয় তাৰ বাবে ইয়াত এলুমিনিয়াম অক্সাইডৰ উপযুক্ত পৰিমাণ থাকিব লাগে, যিটো চীনামাটিৰ দেহৰ "কংকাল" গঠন কৰা অন্যতম মূল ৰাসায়নিক উপাদান।
চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ কোনো ধৰণৰ মাটি উপযোগী নে নহয় সেইটো নিৰ্ণয় কৰিবলৈ মাটিৰ খনিজ গঠন আৰু ৰাসায়নিক গঠনৰ কথাও বিবেচনা কৰিব লাগে। খনিজ গঠনৰ ক্ষেত্ৰত মাটি কেওলিনাইট আৰু মণ্টমৰিলনাইটৰ দৰে মূল খনিজ পদাৰ্থ, ইয়াৰ লগত জড়িত খনিজ যেনে কোৱাৰ্টছ আৰু ফেল্ডস্পাৰৰ লগতে কিছুমান জৈৱিক পদাৰ্থৰে গঠিত। মাটিৰ মূল খনিজ পদাৰ্থবোৰৰ প্ৰাকৃতিকভাৱে ভাল প্লাষ্টিচিটি থাকে। যিমানেই মূল খনিজ পদাৰ্থ থাকিব আৰু কণাবোৰ যিমানেই মিহি হ’ব সিমানেই প্লাষ্টিচিটি বেছি হ’ব। ৰাসায়নিক গঠনৰ ক্ষেত্ৰত মাটিৰ প্ৰধান খনিজ হ’ল হাইড্ৰেটেড এলুমিনোচিলিকেট, যাৰ মূল ৰাসায়নিক উপাদান হ’ল চিলিকন ডাই অক্সাইড, এলুমিনিয়াম অক্সাইড আৰু পানী। বিভিন্ন ভূতাত্ত্বিক গঠনৰ অৱস্থাৰ বাবে ইয়াত পটাছিয়াম, ছডিয়াম, কেলচিয়াম, মেগনেছিয়াম, আইৰণ, টাইটানিয়াম আদিৰ অক্সাইডো কম পৰিমাণে থাকিব পাৰে।মাটিৰ ৰাসায়নিক গঠন ইয়াৰ গঠনমূলক খনিজ পদাৰ্থৰ প্ৰভাৱৰ বাবে বহু পৰিমাণে ভিন্ন হয়।
মাটি বিভিন্ন ৰঙৰ যেনে বগা, ধূসৰ আৰু হালধীয়া হয়, যিটো ৰং কৰা অক্সাইড আৰু ইয়াত থকা জৈৱিক পদাৰ্থৰ প্ৰকাৰ আৰু পৰিমাণৰ সৈতে জড়িত। কিন্তু জুই লগা চীনামাটিৰ দেহৰ ৰং মাটিৰ ৰঙৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত নহয়, বৰঞ্চ ৰং কৰা অক্সাইডৰ পৰিমাণ আৰু জুইৰ বায়ুমণ্ডলৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। "বৰষুণৰ পিছত, য'ত নীলা ডাৱৰ ভাঙি যায়, এই ৰঙে ভৱিষ্যতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে" বুলি কোৱা ছং বংশৰ ৰু কিলন মূলতঃ মাটিৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল য'ত আইৰণ অক্সাইড আৰু টাইটানিয়াম ডাই অক্সাইডৰ পৰিমাণ বেছি আছিল। শৰীৰটো মূলতঃ পাতল ধূসৰ-বগা আছিল, যিটো আকাশৰ দৰে নীলা ৰঙৰ ৰু চীনামাটিৰ গ্লেজৰ সৈতে অধিক সুসম আৰু একত্ৰিত আছিল।
কিছুমান মাটি কোমল আৰু পানীত বিয়পিব পাৰে। ধুই পোনে পোনে ব্যৱহাৰ কৰি কেওলিন আৰু বল মাটিৰ দৰে অশুদ্ধি আঁতৰাব পাৰি। চীনামাটি নিৰ্মাণৰ আৰম্ভণিতে এই ধৰণৰ কোমল আৰু মিহি মাটি সাধাৰণতে চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যেনে ইউৱে কিলন চেলাডন। ভৰৰ হিচাপত প্ৰায় ৪০% এলুমিনিয়াম অক্সাইড থকা কাওলিনক চিণ্টাৰ কৰিবলৈ প্ৰায় ১৪০০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ উষ্ণতাৰ প্ৰয়োজন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, জিং আৰু ডিং ভঁৰালৰ পৰা কিছুমান বগা চীনামাটি জুইৰ সুবিধাৰ বাবে কেওলিনৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ একক কেঁচামাল হিচাপে তৈয়াৰ কৰা নহয়। কিছুমান ক্লেম ঘন আৰু ব্লকযুক্ত, আৰু ব্যৱহাৰৰ আগতে থেতেলিয়াই ধুব লাগে, যেনে চীনামাটিৰ শিল। জিংডেজেনে অন্ততঃ ছং বংশৰ পৰাই চীনামাটিৰ শিল ব্যৱহাৰ কৰি চীনামাটিৰ শিল ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে।
জিংডেজেনৰ ছং বংশৰ চেলাডন আৰু বগা চীনামাটি জেডৰ দৰে মসৃণ আৰু চিকচিকিয়া আৰু চীনামাটিৰ শিলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। চীনামাটিৰ শিলত চেৰিচাইট প্ৰচুৰ পৰিমাণে থাকে, ইয়াত এলুমিনাৰ পৰিমাণ কম, পটাছিয়াম আৰু ছডিয়ামৰ পৰিমাণ বেছি আৰু অবাধ্যতা কম। ইয়াৰ পৰা গুলিয়াই দিয়া চীনামাটিৰ পোহৰৰ সঞ্চাৰণ ক্ষমতা অধিক আৰু ই সৰু সৰু বস্তু গুলিয়াবলৈ বিশেষভাৱে উপযোগী। ইউয়ান বংশৰ নীলা আৰু বগা চীনামাটিৰ ৰং ডাঙৰ আৰু গধুৰ আছিল, য’ত আছিল সুন্দৰ চিত্ৰ। ইয়াক অধিক এলুমিনা থকা বিভিন্ন ধৰণৰ পলসুৱা মাটিৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। মিং আৰু কিং ৰাজবংশৰ সময়ত জিংডেজেনৰ সাম্ৰাজ্যবাদী ভঁৰালসমূহে ক্ৰমান্বয়ে চীনামাটিৰ শিল আৰু কেওলিনৰ "দ্বিতীয় সূত্ৰ" গ্ৰহণ কৰি চীনামাটি তৈয়াৰ কৰিছিল, সেয়া নীলা আৰু বগা চীনামাটিৰ হওক বা অভাৰগ্লেজ ৰঙৰ চীনামাটিৰ হওক, যাৰ ফলত জিংডেজেনৰ চীনামাটিক "জেডৰ দৰে বগা, দাপোনৰ দৰে উজ্জ্বল, কাগজৰ দৰে পাতল আৰু দৰে উজ্জ্বল" বুলি খ্যাতি লাভ কৰিছিল 'এটা চিম' হিচাপে অনুনাদী".
চীনামাটিৰ এটা টুকুৰা হাজাৰ বছৰ ধৰি বিস্তৃত, আৰু সভ্যতাই পাহাৰ আৰু সাগৰক অতিক্ৰম কৰে। প্ৰকৃতিয়ে প্ৰদান কৰা মাটি আৰু দক্ষ শিল্পীৰ কাৰুকাৰ্য্যৰ সংমিশ্ৰণে চীনা চীনামাটিৰ মনোমোহাতাৰ নিৰন্তৰ উত্তৰাধিকাৰ আৰু প্ৰসাৰ নিশ্চিত কৰে।













